च:ह्रे पूजा

वर्षमा १२ वटा चःह्रे (चतुर्दशी) हुन्छन् भने अधिक मास परेको वर्ष १३ वटा।

  1. माताति चःह्रे पूजा : चःह्रे (चतुर्दशी) वैशाख (चौलागा) कृष्णपक्ष चतुर्दशी को माताति चःह्रे नाम ले चिनिन्छ।
    • अर्थ: पितृहरूको सम्झनामा गरिने पूजा।
    • विशेषता: मृतक आत्माको शान्तिको कामना गरिन्छ।
  2. सिथि चःह्रे पूजा : ज्येष्ठ (वछलागा) कृष्णपक्ष चतुर्दशीलाई सिथि चःह्रे
    • अर्थ: पानी, सरसफाइ र स्वच्छता सम्बन्धित पर्व।
    • विशेषता: लुतो फाल्ने र गली सफा गर्ने परम्परा।
  3. दिला चःह्रे पूजा : असार (तछलागा) कृष्णपक्ष चतुर्दशी दिला चःह्रे
    • अर्थ: परम्परागत देवता पूजा।
    • विशेषता: गम्भीर धार्मिक र सांस्कृतिक पक्ष हुन्छ।
  4. गथांमुग चःह्रे पूजा : श्रावण (दिल्लागा) कृष्णपक्ष चतुर्दशी गथांमुग चःह्रे वा घण्टाकर्ण चतुर्दशी,
    • अर्थ: दानव घण्टाकर्णको अन्त्यको प्रतीक।
    • विशेषता: गथांमुगको पुत्ला बनाएर बालिन्छ।
  5. जुगः चःह्रे पूजा : भाद्र (गुँलागा) कृष्णपक्ष चतुर्दशी जुगः चःह्रे
    • अर्थ: पितृ पूजा।
    • विशेषता: मृतकको आत्माको लागि श्राद्धजस्तो अनुष्ठान।
  6. नःलास्वने चःह्रे पूजा : आश्विन (ञलागा) कृष्णपक्ष चतुर्दशी नःलास्वने चःह्रे वा चतुर्दशी श्राद्ध
    • अर्थ: चतुर्दशी श्राद्ध।
    • विशेषता: पितृ तर्पण र श्रद्धा अर्पण गरिन्छ।
  7. स्वन्ति चःह्रे पूजा : कात्तिक (कौलागा) कृष्णपक्ष चतुर्दशी स्वन्ति चःह्रे लाई भने नरक चतुर्दशी वा कुकुर तिहारको नामले पनि चिनिन्छ।
    • अर्थ: कुकुर तिहार वा नरक चतुर्दशी।
    • विशेषता: कुकुरलाई पूजा गरिन्छ, यमराजको स्मरण।
  8. बाला चःह्रे पूजा : मार्गशीर्ष वा माघ (कछलागा) कृष्णपक्ष चतुर्दशीको दिन बाला चःह्रे वा बाला चतुर्दशी कि नामले पनि चिनिन्छ, पशुपतिमा शतबीज छर्ने दिनको रूपमा समेत परिचित छ।
    • अर्थ: बाला चतुर्दशी, पशुपति विशेष पूजा।
    • विशेषता: शतबीज छर्ने र आत्मा उद्धारको कामना गरिन्छ।
  9. दिशी चःह्रे पूजा : पौष (थिंल्लागा) कृष्णपक्ष चतुर्दशी दिशी चःह्रे
    • अर्थ: सामान्य चतुर्दशी पूजा।
    • विशेषता: धार्मिक नियमअनुसार मनाइन्छ।
  10. लै चःह्रे: माघ (पोहेलागा) कृष्णपक्ष चतुर्दशी लै चःह्रे
    • अर्थ: परम्परागत चतुर्दशी।
    • विशेषता: विशेष धार्मिक कर्म सम्पन्न गरिन्छ।
  11. सिला चःह्रे पूजा : फाल्गुण (सिल्लागा) कृष्णपक्ष चतुर्दशी सिला चःह्रे वा शिव रात्रि
    • अर्थ: शिवरात्रि पर्व।
    • विशेषता: शिवजीको रातभर पूजा, व्रत, जाग्राम।
  12. पाहाँ चःह्रे पूजा : चैत्र (चिल्लागा) कृष्णपक्ष चतुर्दशी पाहाँ चःह्रे वा पिशाच चतुर्दशी को नामले परिचित छ।
    • अर्थ: पिशाच चतुर्दशी।
    • विशेषता: खराब आत्माको निवारण र सुरक्षा पूजा।
  13. तीन वर्ष मा एक पटक पर्ने अधिक मास (अनलागा) कृष्णपक्ष चतुर्दशी लाई भने अधिक चतुर्दशी को नाम बाट चिन्ने गरिन्छ।

Note: सिथि चःह्रे – सिथि नख को करिब एक हप्ता अगाडी पर्ने गर्छ।

1070