भाद्र शुक्ल नवमीलाई ‘अदुःख नवमी’ भनिन्छ र यसको व्रत उदयव्यापी तिथि (पूर्णिमाको अघि आउने तिथि) मा गर्ने परम्परा छ। स्कन्दपुराण अनुसार यस व्रतले सबै दुःखहरू हटाउने क्षमता राख्दछ – विशेष गरी भगवती गौरीको पूजाले अनन्त सुख र समृद्धि प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ। पूजा विधिमा कलश (एउटा गणेशको पूजा सहित) मा प्रतिमा राख्नु, नौ किसिमका पक्वान्न तथा फलफूललाई नैवेद्य चढाउनु, पाँच नरिवल र नौ प्रकारको पक्वान्न सहितको भेटी दान गर्नु अति महत्वपूर्ण मानिन्छ। उपवास रहित भएमा कम्तिमा फलफूल खाने, र राति जाग्राम गरेर पूजा गर्ने परम्परा छ। साथै, व्रत त्यो भन्दा नौ वर्षसम्म पनि निरन्तर गर्दै अन्त्यमा उद्यापन गरे यसले मोक्षपद प्राप्त गराउने बताइएको छ।
सम्बन्धित पुराणिक उपाख्यान अनुसार, पूर्वजन्ममा कुक्कुटी र मर्कटी नामकी दुई आत्माहरू दुःखद जीवन बिताउँदै थिए। अदुःख नवमीको दिन व्रत बस्न र भगवतीको पूजा गर्न निर्णय गर्दा, मर्कटी भोकले प्रतिकूल प्रतिक्रिया जनाउँछिन् भने कुक्कुटी व्रतमा दृढ रहिन्। कुक्कुटीको भक्तिले गर्दा भगवतीले उनको छोरा बचाउनुका साथै सुनको टाउका बनाइदिनुभयो, जसले पारिवारिक सौभाग्य ल्यायो ।
यसै प्रसंगबाट पाठ दिइएको छ कि मनका पाप—जस्तै कुक्कुटीका छोराहरूलाई मार्ने मर्कटीको व्यवहार – समेत भगवतीको कृपालु दृष्टिले क्षमा हुन सक्छ, यदि श्रद्धा र भक्तिको साथ व्रत गरियो भने। स्कन्दपुराणले दोहोरिने गरी पुष्टि गर्छ कि भक्तिपूर्ण पूजाले जातीय अवस्था परिवर्तन हुनसक्छ, र पशु-पुनर्जन्मको क्षति कटाएर वर्तमान र परलोक दुबैमा कल्याण मिल्न सक्छ ।