बड्का अत्तवारी पर्व: थारु समुदायको गौरवपूर्ण चाड
नेपालको थारु समुदायले मनाउने बड्का अत्तवारी (थारु भाषामा “रैब पर्व”) पर्व, भाद्र महिनाको पहिलो आइतबारबाट सुरु गरी त्यसै महिनाभर आइतबारहरूमा मनाइन्छ
ऐतिहासिक पौराणिकता र धार्मिक विश्वास
यो पर्व मुख्यतया महाभारतकालीन पौराणिक प्रसंगहरूसँग जोडिन्छ – जब पाण्डवहरूको भीमले थारु राजा दंगीशरणलाई शत्रुबाट बचाउन सहयोग गरे, तबको स्मरणमा यो पर्व प्रारम्भ भएको विश्वास गरिन्छ
पर्वारोहण प्रथा र विधि
- पर्वको दिन स्कार्नको रूपमा नुन र तेल सेवन अग्रह हुँदैन; यसले पर्व भंग हुने र कुलदेवता रिसाउने मान्यता त्यो हुन्छ ।
- बिहानै नदी, तलाउ, पोखरी वा खोलामा स्नान गरी प्रकृति र कुलदेवतालाई प्रसाद अर्पण गर्ने गरिन्छ ।
- घरमा दही, चिउरा, फलफूल, दुध, चिनी, जेरीजस्ता परिकारहरू तयार हुन्छन् र विधिवत रूपमा ग्रहण गरिन्छ ।
- पकाउने क्रममा पहिलो रोटी विशेष रूपमा भीमलाई समर्पित “भ्यवाँ” बनाइन्छ – एकातिर मात्र फिल गरेर, पारम्परिक रूपमा छुट्याइन्छ
सामुदायिक मेलमिलाप र सामाजिक परम्परा
- अटवारीको दोस्रो दिन, अरू विशेष पकवान (पोंईको साग, केराउ, पटौला, माछाको सिद्रा आदि) तयार गरिन्छ, जसलाई अग्रासन नाम दिइन्छ – दिदीबहिनीहरूलाई सम्मान स्वरूप दिइने चलन छ ।
- यसरी सामाजिक बन्धन दृढ हुन्छ; दिदीबहिनी–दाजुभाइ बीच प्रेम, सम्झना र आदरका भावहरू पुनः जगाउँछ।
यस बड्का अत्तवारी पर्वमा थारू समुदायको बसोवास रहेका रूपन्देही, कपिलबस्तु, दाङ, बाँके, बर्दिया र पश्चिम नवलपरासीमा सरकारी बिदादिने चलन छ ।