स्वामी शशिधर: एक आध्यात्मिक विभूति र साहित्यिक योगदानकर्ता
आज स्वामी शशिधरको जन्मजयन्ती परेको छ। घाखाँची जिल्लाको बामरुक गाउँमा जन्मिएका स्वामी शशिधर नेपाली आध्यात्मिक क्षेत्रका एक महत्त्वपूर्ण व्यक्तित्व हुनुहुन्थ्यो। उहाँका पिता दिशै शर्मा मरासिनी थिए। उन्नाइसौं शताब्दीका प्रारम्भिक कालखण्डमा सन्तशिरोमणिको रूपमा सम्मानित स्वामी शशिधर केवल एक साधु मात्र होइन, एक महान विद्वान् तथा लेखक पनि हुनुहुन्थ्यो।
संस्कृत ग्रन्थ र शिक्षाको यात्रा
स्वामी शशिधरले आफ्नो जीवनकालमा विभिन्न धार्मिक र दार्शनिक ग्रन्थहरूको रचना गर्नुभएको थियो, जुन सबैजसो संस्कृत भाषामा रहेका छन्। बाल्यकालमै पाएको शिक्षाले उहाँलाई ब्राह्मण विष्णु स्वामी सम्प्रदायमा दीक्षित गरायो। त्यसपछि, थप ज्ञान प्राप्त गर्न गढवालको पौडी गढवाल क्षेत्र पुग्नुभयो, जहाँ कालेश्वर मठको स्थापना गर्दै आध्यात्मिक साधनामा समर्पित हुनुभयो।
राजनीतिक हस्तीहरूसँग सम्बन्ध
ऐतिहासिक रूपमा, स्वामी शशिधर राजा रणबहादुर शाह र सेनापति भीमसेन थापाका भाइ रणवीरसिंह थापालाई समेत शिक्षा प्रदान गरेको उल्लेख पाइन्छ। यसले उहाँको ज्ञान र शिक्षाको प्रभाव तत्कालीन समाजमा कति महत्त्वपूर्ण थियो भन्ने स्पष्ट पार्छ।
जोस्मनी सम्प्रदायको प्रवर्तन
स्वामी शशिधरले १८औं शताब्दीमा रेसुङ्गा पर्वतमा कठोर तपस्या गरी जोस्मनी सम्प्रदायको प्रवर्तन गर्नुभएको थियो। नेपालका कोशी क्षेत्रदेखि भारतको गढवाल, सिक्किम, दार्जिलिङ, बर्मासम्म उनका अनुयायी फैलिएका थिए।
उहाँले जातपातको भेदभाव निरर्थक रहेको, मूर्ति पूजा र बलिप्रथा मात्र धर्मको सार नभएको विचार व्यक्त गर्नुभएको थियो। उहाँको शिक्षाले समाज सुधारको नयाँ दिशातर्फ संकेत गरेको थियो।
उहाँको जन्मजयन्तीको अवसरमा श्रद्धाञ्जली
स्वामी शशिधरको योगदानलाई स्मरण गर्दै उहाँको जन्मजयन्तीको अवसरमा हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछौं। उहाँका विचार र शिक्षाहरूले समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याओस्।