अन्तर्राष्ट्रिय परिवार रेमिट्यान्स दिवस (IDFR) हरेक वर्ष जुन १६ तारिखमा मनाइन्छ। IDFR ले २० करोड भन्दा बढी आप्रवासी कामदारहरूले कम र मध्यम आय भएका देशहरूमा रहेका ८० करोड भन्दा बढी परिवारका सदस्यहरूलाई पठाएको महत्वपूर्ण योगदानलाई मान्यता दिन्छ। यसले अनिश्चितताको सामना गर्दा प्रवासी कामदारहरूको सहनशीलतालाई उजागर गर्दछ र रेमिट्यान्स मार्फत कारोबार शुल्क कम गर्न र वित्तीय समावेशीकरणलाई प्रवर्द्धन गर्नमा जोड दिन्छ।
आप्रवासीहरूले रेमिट्यान्सको रूपमा आफ्नो मूल देशहरूमा पुर्याएको आर्थिक योगदान राम्रोसँग प्रलेखित छ। विश्व बैंकका पछिल्ला तथ्यांकहरूले देखाउँछ कि रेमिट्यान्स प्रवाह गत वर्षमा निरन्तर बढेको छ र धेरै कम र मध्यम आय भएका देशहरूको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय प्रवाह बनेको छ।
कोभिड-१९ महामारीको क्रममा पनि, आप्रवासीहरूको साधनस्रोत र सहनशीलताको कारण रेमिट्यान्स प्रवाह स्थिर रह्यो र अझ बढ्यो, जसले घरपरिवार र समुदायहरूको लागि महत्वपूर्ण जीवनरेखा प्रदान गर्यो। सन् २०२१ मा, रेमिट्यान्स प्रवाह बढेर ६०५ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको थियो जुन कम र मध्यम आय भएका देशहरूमा पठाइएको थियो (विश्व बैंक, २०२२)।
यदि सही तरिकाले समर्थन गरिएमा, रेमिट्यान्स स्थानीय लगानी र विकासको लागि एउटा थालनी बिन्दु पनि बन्न सक्छ। सुरक्षित, व्यवस्थित र नियमित आप्रवासनको लागि विश्वव्यापी समझदारी (GCM) को प्रतिबद्धतालाई ध्यानमा राख्दै, निजी स्रोतको रूपमा रेमिट्यान्सको सुरक्षा गर्नु आवश्यक छ, र निजी पूँजीलाई निजी लगानीमा परिवर्तन गर्न सकिन्छ।
IDFR २०२२ मा, IOM संयुक्त राष्ट्र प्रणालीसँग मिलेर आप्रवासी कामदारहरूले देखाएको दृढता र सहनशीलताको प्रशंसा गर्दछ। साथै, संयुक्त राष्ट्रले सरकारहरू, निजी क्षेत्र, विकास संगठनहरू र नागरिक समाजलाई रेमिट्यान्सका लागि डिजिटल र वित्तीय समाधानहरू प्रवर्द्धन गर्न आह्वान गर्दछ जसले बढी सामाजिक र आर्थिक सहनशीलता र समावेशीकरणलाई प्रोत्साहन गर्छ।
अनुमान छ कि सन् २०३० सम्ममा आप्रवासीहरूले कम र मध्यम आय भएका देशहरू (LMICs) मा ५ ट्रिलियन अमेरिकी डलरभन्दा बढी रकम पठाइसकेका हुनेछन्, जसको ठूलो हिस्सा ग्रामीण क्षेत्रमा जान्छ जहाँ विश्वका ८० प्रतिशत गरिब बस्छन् र खाद्य संकट तथा जलवायु परिवर्तनका प्रभावहरू सामना गरिरहेका छन्।
यो पैसा प्रवासी र डायस्पोरा समुदायहरूले पठाएका हुन्, जसले लाखौं परिवारलाई गरीबी निवारण, शिक्षा, स्वास्थ्य सेवा, साना व्यवसाय विकास, लैंगिक समानता, र ग्रामीण आर्थिक वृद्धिमा योगदान गरेर दिगो विकास लक्ष्यहरू (SDGs) हासिल गर्न प्रत्यक्ष रूपमा सहयोग पुर्याउँछ।
अन्तर्राष्ट्रिय परिवार रेमिट्यान्स दिवस (IDFR) ले घरपरिवार, समुदाय र राष्ट्रहरूमा यस पैसाको आर्थिक प्रभावलाई उजागर गर्छ र प्रायः यसमा संलग्न त्याग, अलगाव र उदारतालाई मान्यता दिन्छ।
IDFR सुरक्षित, व्यवस्थित र नियमित आप्रवासनका लागि विश्वव्यापी समझदारी (Objective 20) कार्यान्वयन गर्नका लागि प्रमुख पहलहरूमध्ये एक हो, जसले रेमिट्यान्स कारोबार शुल्क घटाउने र रेमिट्यान्स मार्फत वित्तीय समावेशीकरणलाई बढाउने आह्वान गर्दछ।